Karaiğdemir Ballı Çiftliği’nde 2026 Sezonu Sulama Rejimi Optimizasyonu Özet Geleneksel tarımsal sulama metodolojileri, makro-iklimsel tahminlere veya yüzeysel toprak gözlemlerine dayanması sebebiyle su kaynaklarının israfına ve bitki fizyolojisinde geri döndürülemez stres kırılmalarına yol açmaktadır. Karaiğdemir Ballı Çiftliği bünyesinde, yüksek ticari değere sahip Juglans regia L. (Chandler) çeşidinin su tüketim dinamiklerini optimize etmek amacıyla nesnelerin interneti (IoT) tabanlı bir agrometeorolojik izleme ağı tesis edilmiştir..

Bu çalışma, 2026 üretim sezonunda; çok katmanlı toprak nem analizleri, Buhar Basıncı Açığı (VPD), kanopi altı mikrokliması ve ortam sıcaklığı parametrelerinin, çiftlikte mevcut olan gelişmiş zaman ayarlı sulama sistemine birer dinamik veri girdisi olarak nasıl entegre edildiğini ve sulama rejiminin programlanmasındaki kantitatif yaklaşımları incelemektedir.1. Çok Katmanlı Toprak Profili Nem Analizleri ve Rizosfer Matris PotansiyeliCeviz bitkisinin dikey kök mimarisi, su ve besin elementlerini toprağın tek bir katmanından absorbe etmez. Sulama suyunun infiltrasyon (toprağa sızma) derinliğini ve perkolasyon (taban suyuna kaçış) oranını saptamak amacıyla 10 cm, 30 cm ve 50 cm derinliklerde kesintisiz hacimsel nem içeriği (VWC) ve Analog-Digital (AD) sinyal dönüşüm takibi yapılmaktadır:Yüzey Katmanı (10 cm | %45 Nem / AD 237): Evaporasyon (buharlaşma) oranının ve yüzey geriliminin en dinamik olduğu, tarla kapasitesi ile solma noktası arasındaki dalgalanmaların en sık yaşandığı tampon bölgedir.

Rizosfer Katmanı (30 cm | %57 Nem / AD 260): Chandler çeşidinin besin elementi ve su absorpsiyonunu gerçekleştiren aktif kılcal kök yoğunluğunun (rizosfer) en yoğun kümelendiği katmandır. %57’lik nem seviyesi, kök bölgesinde oksijen-su dengesinin (aerasyon) korunduğunu gösterir.Derin Kök Katmanı (50 cm | %42 Nem / AD 214): Bitkinin ekstrem sıcaklık ve kuraklık periyotlarında su stresine girmesini engelleyen ana rezervuar katmandır.Bu üç dikey katmandan elde edilen ampirik veriler, sulama otomasyonunun “püskürtme ve durdurma” döngülerinin milimetrik kalibrasyonunda kullanılmaktadır. Böylece suyun sadece rizosferde tutulması sağlanarak aşırı sulamadan kaynaklanan kök boğulmaları ve Phytophthora spp. gibi fitopatolojik riskler elimine edilmektedir.2. Kanopi Altı Termodinamik Dengesi ve Buhar Basıncı Açığı (VPD) ModellemesiBitki fizyolojisinde transpirasyon (terleme) ve fotosentetik aktivite, yalnızca ortam sıcaklığına bağlı değildir. Hava sıcaklığı ile bağıl nemin kombinasyonundan türetilen Buhar Basıncı Açığı (VPD – Vapor Pressure Deficit), yaprağın içindeki nem ile dış havanın nem kurutma gücü arasındaki basınç farkını ortaya koyar.Karaiğdemir Ballı Çiftliği’nde açık alan (Outdoor) sensörlerinin yanı sıra doğrudan “Ağaç Altı Mikroiklim Sensörü” (Temp and Humidity under the tree) konumlandırılmıştır. Sistemin kaydettiği anlık veriler üzerinden yapılan analizler şu stratejik çıktıları sağlamaktadır:Stomatal İletkenlik Yönetimi: Ölçülen anlık 0.278 kPa düzeyi, atmosferik nem doygunluğunun yüksek, transpirasyon gücünün ise düşük olduğunu gösterir. VPD değerinin kritik eşikleri (Ceviz için genellikle 0.5 – 3.0 kPa arası) aştığı, havanın aşırı kuru ve sıcak olduğu periyotlar sistem tarafından anlık algılanmaktadır.Dinamik Otomasyon Programlaması: Zaman ayarlı gelişmiş sulama sistemimiz, statik saat programları yerine, VPD dalgalanmalarına göre optimize edilmiş esnek zaman dilimleriyle çalışmaktadır. Yüksek VPD dönemlerinde (aşırı kurutucu hava) bitkinin stomalarını kapatarak fotosentezi durdurması (Bitki Su Stresi – CWSI) engellenmekte; sulama döngüleri bitkinin suyu en aktif iletebildiği termodinamik pencerelere kaydırılmaktadır.3. Sonuç ve 2026 Sezonu ProjeksiyonuKaraiğdemir Ballı Çiftliği bünyesinde gerçekleştirilen bu entegrasyon, dijital tarım uygulamalarında “izleme” aşamasından “aktif yönlendirme ve yönetim” aşamasına geçişi temsil etmektedir. 2026 sezonu sulama rejimi; geçmiş yılların statik takvimlerinden tamamen bağımsız, toprağın katmanlarındaki nem değişim katsayıları ve atmosferik VPD eğrilerinin dinamik analiziyle programlamıştır.Bu hassas tarım (precision farming) yaklaşımı; birim alandan alınan Chandler rekoltesini maksimize ederken, su ve enerji girdilerinde marjinal fayda sağlamakta ve agro-ekosistemin sürdürülebilirliğine doğrudan hizmet etmektedir.